Saz Eğitimi Blogu
Âşıklık Geleneği: Usta ve Çırak
Âşıklık, sazla sözün birlikte öğrenildiği bir aktarma yoludur. Geleneğin nasıl işlediğini ve bugün nerede durduğunu ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiÂşık Veysel ve Köy Enstitülerinde Saz
Veysel yalnız türkü söylemedi, saz da öğretti. Köy Enstitülerindeki yıllarının bugünkü öğretime etkisini ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiNeşet Ertaş ve Abdal Geleneği
Kırşehir Abdal geleneği, sazın sözü taşıdığı bir hattır. Neşet Ertaş'ın bu hattaki yerini ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiMuharrem Ertaş ve Bozlak İcrası
Bozlak, ölçüsü olmayan bir söyleme biçimidir. Muharrem Ertaş'ın icrası üzerinden bu biçimin nasıl kurulduğunu inceliyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiPir Sultan Abdal ve Deyiş Geleneği
Deyiş, sazla söylenen bir şiir türüdür ve kendi ezgi kalıplarını taşır. Pir Sultan Abdal üzerinden bu geleneği ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiKaracaoğlan ve Koşma Biçimi
Koşma, âşık şiirinin en yaygın biçimidir. Karacaoğlan üzerinden yapısını ve ezgiyle ilişkisini ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiDadaloğlu ve Varsağı Söyleyişi
Varsağı, sert ve meydan okuyan bir söyleyiş taşır. Dadaloğlu üzerinden bu biçimi ve tezene karşılığını ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiÂşık Mahzuni Şerif ve Yakın Dönem Âşıklığı
Yirminci yüzyılda âşıklık kayıt teknolojisiyle karşılaştı. Mahzuni Şerif üzerinden bu dönüşümü ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiKars Âşık Kolu ve Atışma
Kars çevresi, atışmanın en gelişmiş biçimlerini üretmiş bir âşıklık merkezidir. Bu kolu ve icra biçimini ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiTalip Özkan ve Yöresel Tavırların Derlenmesi
Yöre tavrı notaya tam yazılamaz; derlenerek aktarılır. Talip Özkan'ın bu alandaki çalışmasını ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiArif Sağ ve Bağlamanın Okulda Öğretilmesi
Kulaktan öğrenilen bir çalgı yöntemli bir öğretime nasıl taşınır? Arif Sağ'ın bu alandaki çalışmasını ele alıyoruz.
Ustalar ve Âşıklık GeleneğiŞelpe: Tezenesiz Çalmanın Yönteme Dönüşmesi
Şelpe, parmaklarla çalınan bir tekniktir ve yörelerde farklı adlarla yaşamıştır. Derlenip öğretilir hâle gelişini ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeOyma Tekne: Tek Kütükten Çıkan Gövde
Oyma teknede gövde tek bir ağaç kütüğünden oyularak çıkarılır. Yöntemin nasıl işlediğini ve sese ne kattığını ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeDilme Tekne ve Dilme Sayısı
Dilme teknede gövde ince şeritlerin birleştirilmesiyle kurulur. Sayının neden tek tutulduğunu ve sese etkisini ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeGöğüs Tıraşlama: Onda Milimetrelerle Çalışmak
Göğüs, sesin dışarı çıktığı yüzeydir ve kalınlığı elle ayarlanır. Bu aşamanın neden sabit bir ölçüsü olmadığını açıklıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeSap ve Klavye İşçiliği
Sap, çalgının en çok zorlanan parçasıdır. Neyin aranıp neye dikkat edildiğini ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeBurgu ve Akort Tutma
Akordun kaçmasının nedeni çoğu zaman tel değil burgudur. Burgu işçiliğini ve bakımını ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeEşik ve Tel Yüksekliği
Eşik yapıştırılmaz, tel baskısıyla durur. Yerinin ve yüksekliğinin icraya etkisini ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyePerde Bağlama ve Koma Perdeleri
Bağlamada perdeler çakılı değil bağlıdır ve kaydırılabilir. Bunun Anadolu ezgileri için ne anlama geldiğini ele alıyoruz.
Saz Yapımı ve AtölyeCila ve Yüzey İşleri
Cila yalnız görünüm işi değildir; sesi ve çalgının ömrünü etkiler. Geleneksel ve yeni uygulamaları ele alıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiDut Ağacı: Teknenin En Çok Aranan Ağacı
Tekne ağaçları arasında dut ayrı bir yer tutar. Neden arandığını ve neye bakıldığını ele alıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiCeviz, Kestane ve Ardıç: Teknede Diğer Ağaçlar
Dut dışındaki tekne ağaçları kendi tınılarını taşır. Hangisinin neye elverişli olduğunu ele alıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiLadin Göğüs ve Damar Düzeni
Göğüs için neredeyse her zaman ladin kullanılır. Damar düzeninin neden bu kadar önemli olduğunu açıklıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiSapta Gürgen: Sertlik ve Kararlılık
Sap ağacında aranan şey tını değil kararlılıktır. Gürgenin neden tercih edildiğini ele alıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiAbanoz, Şimşir ve Gül Ağacı: Klavye ile Burgu
Klavye ve burgu, aşınmaya dayanması gereken parçalardır. Kullanılan ağaçları ve farklarını ele alıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiAğacın Kurutulması: Görünmeyen En Uzun Aşama
Bir sazın fiyatını belirleyen şeylerin başında bekleme süresi gelir. Kurutmanın neden yıllar sürdüğünü açıklıyoruz.
Ağaç Seçimi ve Ustalık BilgisiNem, Sıcaklık ve Çalgı Bakımı
Ahşap çalgı bulunduğu odaya tepki verir. Sazın nasıl saklanacağını ve nelerden korunacağını ele alıyoruz.
Karadeniz DağarıKaradeniz Dağarında Tezene
Karadeniz ezgileri aksak usullere ve kısa tezeneye dayanır. Bu dağarın sağ elden ne istediğini ele alıyoruz.
Ege ve Zeybek DağarıZeybek: Dokuz Zamanın İki Yüzü
Ağır zeybek ile kıvrak zeybek aynı usulü paylaşır ama elden ayrı şeyler ister. Farkı ele alıyoruz.
İç Anadolu ve Bozlakİç Anadolu ve Bozlak
Bozlak ölçüsü olmayan bir söyleme biçimidir ve Abdal geleneği tarafından taşınır. Yapısını ele alıyoruz.
Trakya ve Rumeli DağarıTrakya ve Rumeli: Aynı Dokuz Zaman, Başka Bölünme
Trakya karşılaması ile Ege zeybeği aynı sayıda vuruş taşır ama birbirine benzemez. Nedenini ele alıyoruz.
Güneydoğu ve Barak DağarıBarak Dağarı: Uzun Soluk ve Gömülü Süsleme
Barak ezgileri uzun cümleler ve yoğun süsleme taşır. Bu dağarın neden notadan öğrenilemediğini ele alıyoruz.
Oyun Havaları ve HalayOyun Havaları ve Halay: Kalıbı Bozmamak
Oyun havasında belirleyici olan ezgi değil sağ elin kalıbıdır. Bu kalıbın nasıl kurulduğunu ele alıyoruz.
Uzun Hava ve Serbest ÖlçüUzun Hava ve Serbest Ölçü
Uzun havada akışı ölçü değil söz ve nefes belirler. Söz aralarının nasıl kurulduğunu ele alıyoruz.
Çağdaş Bağlama YazısıÇağdaş Bağlama Yazısı
Bağlama için yazılmış eserler son elli yılda belirgin biçimde arttı. Bu dağarın ne istediğini ele alıyoruz.
Eşlik DüzenleriEşlik Düzenleri: Sazın Geri Çekilmesi
İyi eşlik, duyulmakla duyurmak arasındaki dengedir. Türe göre nasıl değiştiğini ele alıyoruz.
Dinleme ve Dağar OluşturmaDinleme ve Dağar Oluşturma
Halk müziğinde dinleme çalışmanın yanında değil içindedir. Yöntemli dinlemeyi ele alıyoruz.