Karadeniz Dağarı

Karadeniz Dağarında Tezene

2 Ağustos 20261 dk okuma

Aksak Usul Ne Demek

Karadeniz ezgilerinin büyük bölümü yedi sekizlik ve beş sekizlik kalıplara oturur. Bu usuller aksaktır; yani ölçü içindeki vuruşlar eşit uzunlukta değildir.

Yedi sekizlik bir ölçü iki artı iki artı üç biçiminde bölündüğünde, son bölüm ötekilerden uzun kalır. Ortaya çıkan topallama bu dağarın yürüyüşünü belirler ve horon adımlarıyla doğrudan ilişkilidir.

Kısa ve Keskin Tezene

Bu dağarda tezene kısa ve keskin kullanılır. Vuruşlar arasındaki boşluk azdır; bilek küçük bir yay çizer ve kol neredeyse hiç devreye girmez.

Karadeniz dağarına geçen kursiyerde ilk düzeltilen şey kol hareketidir. Geniş kol hareketiyle bu tempoyu sürdürmek mümkün değildir; kol yorulur ve tempo kısa sürede düşer.

Kemençe İzi

Yöre ezgilerinin bir bölümü kemençe dağarından bağlamaya taşınmıştır. Kemençenin yay ile ürettiği kesintisiz akış, bağlamada ancak sık tezene ile karşılanabilir.

Bu yüzden aynı ezgi iki çalgıda çalındığında notaları aynı olsa bile anlatımı ayrı duyulur. Ders içinde bu karşılaştırma kayıt üzerinden yapılır.

Çalışma Sırası

Çalışma önce yalnız sağ elle, tek tel üzerinde yapılır. Usul kalıbı bozulmadan dakikalarca sürdürülebilir hâle gelmeden ezgiye geçilmez.

Tempo en sona bırakılır. Aksak usulde hız, kalıbın oturmasının sonucudur; kalıp oturmadan yükseltilen tempo yalnızca topallamayı bozar.

Sık Sorulan Sorular

Aksak usul nedir?

Ölçü içindeki vuruşların eşit uzunlukta olmadığı usullerdir. Karadeniz dağarında yedi ve beş sekizlik kalıplar yaygındır.

Karadeniz dağarında kol mu bilek mi çalışır?

Bilek çalışır. Kol hareketi geniş tutulduğunda tempo sürdürülemez ve kısa sürede düşer.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | çağdaş yazı bölümümüz