Dadaloğlu
Dadaloğlu'nun on dokuzuncu yüzyılda Toroslarda yaşadığı ve Avşar topluluğundan geldiği kabul edilir. Şiirleri, yerleşik düzene geçiş döneminin getirdiği çatışmayı doğrudan anlatmasıyla bilinir.
Dili Karacaoğlan'a göre daha sert ve daha kısa soluklu bir anlatım taşır. Bu sertlik, şiirlerin söylendiği ezgilere de yansımıştır.
Varsağı Nedir
Varsağı, âşık şiirinde kullanılan biçimlerden biridir ve adını Toroslardaki Varsak topluluğundan alır. Koşmaya benzer bir yapı taşır, ancak söyleyişi daha vurgulu ve meydan okuyucudur.
Bre, behey gibi seslenişler bu biçimin belirgin işaretleridir. Bu sesleniş sözcükleri ezgide vurgulu yerlere düşer ve söyleyişin karakterini kurar.
Tezene Karşılığı
Varsağı söyleyişinde tezene daha sert ve daha aşağı yönlü kullanılır. Vuruşlar arasındaki boşluk kısalmaz, ancak her vuruş daha belirgindir.
Bu, gürültülü çalmakla karıştırılmamalıdır. Sertlik gürlükten değil, vuruşun tele değme açısından ve bilek hareketinin kesinliğinden gelir.
Derste Nasıl Ele Alınır
Kursiyerden aynı dörtlüğü önce koşma söyleyişiyle, sonra varsağı söyleyişiyle çalması istenir. İki icra kaydedilip yan yana dinlendiğinde fark açıkça duyulur.
Bu alıştırma, halk müziğinde tavrın notaya yazılamayan bir katman olduğunu gösteren en pratik örneklerden biridir.