Âşık Kolu Nedir
Âşık kolu, belirli bir ustadan başlayarak çıraklar yoluyla sürdürülen icra hattıdır. Her kolun kendi dağarı, kendi ezgi kalıpları ve kendi söyleyiş ölçüsü bulunur.
Kars ve çevresi, bu kolların en canlı biçimde sürdürüldüğü bölgelerden biridir. Bölgedeki kahvehane icrası, atışmanın düzenli olarak yapıldığı bir ortam sağlamıştır.
Murat Çobanoğlu ve Şeref Taşlıova
Murat Çobanoğlu ve Şeref Taşlıova, bu kolun yakın dönemdeki en çok bilinen adlarıdır. İkisi de hem hikâye anlatımı hem atışma alanında icra vermiştir.
Şeref Taşlıova 2010 yılında UNESCO'nun Yaşayan İnsan Hazineleri programı kapsamında anılmıştır.
Atışmanın İşleyişi
Atışmada önce ayak belirlenir; bu, üzerine söylenecek kafiye düzenidir. Âşıklar sırayla dörtlük söyler ve her dörtlük belirlenen ayağa uymak zorundadır.
Muamma adı verilen biçimde ise bir âşık bilmece biçiminde bir soru sorar, diğeri yine şiirle karşılık verir. Bu biçim, dağar bilgisi kadar hazırcevaplık da ister.
Sazın Rolü
Atışmada saz susmaz. Âşık söz ararken ezgi kalıbı dönmeye devam eder; bu dönüş hem zaman kazandırır hem de dinleyicinin dikkatini tutar.
Bu yüzden atışma ezgileri kısa, tekrar eden ve elin düşünmeden çalabileceği kalıplardır. Karmaşık bir ezgi, söz üretmeye ayrılması gereken dikkati alır.