Bağlı Perde Ne Demek
Bağlamada perdeler klavyeye çakılmaz; misina klavyenin çevresine düğümlenerek bağlanır. Düğüm gevşetildiğinde perde elle kaydırılabilir ve yeniden sıkıştırılır.
Bu, bağlamayı gitar gibi sabit perdeli çalgılardan ayıran temel özelliktir. Perdenin yeri sabit bir veri değil, ayarlanabilir bir seçimdir.
Neden Gerekli
Batı düzeninde bir oktav on iki eşit yarım sese bölünür. Anadolu ezgilerinin kullandığı aralıklar ise bu bölünmeye tam oturmaz; bazı sesler yarım sesin arasına düşer.
Bağlamada bir oktav içinde on yediden fazla perde bulunur ve bunların bir bölümü tam da bu ara seslerdir. Koma perdesi denen bu perdeler kaldırıldığında birçok türkü doğru duyulmaz hâle gelir.
Yöreye Göre Ayar
Perde yerleri yöreye göre değişebilir. Bir yörenin ezgilerinde belirgin duyulan bir aralık, başka yörede birkaç koma farkla kullanılır; icracılar perdeyi buna göre kaydırır.
Bu yüzden bir sazın perde düzeni, sahibinin hangi dağarı çaldığını gösteren bir işarettir. Ödünç alınan bir sazda tanıdık bir ezginin yabancı duyulması çoğunlukla bundandır.
Bağlarken Nelere Dikkat Edilir
Misina ne çok gevşek ne çok gergin bağlanır. Gevşek bağ çalarken kayar; aşırı gergin bağ ise klavyeyi zamanla ezer ve misinayı erken yorar.
Ayar akort kaynağına bakılarak ve boş telle karşılaştırılarak yapılır. Perde bağlama, yapım sürecinin en sonunda gelen ve çalgıyı sahibine göre kişiselleştiren aşamadır.